لوله کشی فاضلاب

لوله کشی فاضلاب ساختمان و اصول اولیه آن

سیستم فاضلاب ساختمان وظیفه جمع ‌آوری، انتقال و دفع فاضلاب و آب‌های مصرفی را دارد و با دفع صحیح آب‌های کثیف و فاضلاب، به حفظ سلامت و بهداشت ساکنان ساختمان کمک می‌کند. لوله کشی ساختمان نیازمند یک سری اصول و رعایت استاندارها و نکات ایمنی است که در این بخش از مقاله به بررسی آنها می‌پردازیم.

اجزای سیستم لوله کشی فاضلاب

لوله کشی فاضلاب سه جزء مهم دارد که شامل موارد زیر هستند:

لوله‌های فاضلاب: این لوله‌ها معمولا از جنس PVC، چدن یا پلی‌اتیلن ساخته شده و وظیفه آنها، انتقال آب فاضلاب و خروج آن از ساختمان است.
مخازن سپتیک: ساختمان‌هایی که به فاضلاب شهری متصل نیستند، از مخازن سپتیک برای جمع آوری فاضلاب و تصفیه آن استفاده می‌کنند.
تجهیزات جانبی: این تجهیزات شامل سیفون‌ها، والوها و اتصالات مخصوص هستند که با کنترل جریان فاضلاب، به لوله کشی اصولی و صحیح کمک می‌کنند.

اصول طراحی لوله‌ کشی فاضلاب

لوله کشی فاضلاب به عنوان یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های ساختمان، نیازمند رعایت اصول خاصی است که در سه دسته مهم زیر قرار می‌گیرند.

شیب مناسب: شیب لوله‌های فاضلاب معمولا 1 تا 2 درصد در نظر گرفته می‌شود تا جریان فاضلاب به راحتی عبور کرده و مسدود نشود.
جنس لوله‌ها: از آنجایی که شرایط محیطی روی لوله‌های فاضلاب تاثیرگذارند و می‌توانند به سرعت موجب فرسودگی آنها شوند، بایستی از لوله‌های باکیفیت و بادوام مثل لوله‌های PVC استفاده کرد. این نوع لوله‌ها وزن سبکی داشته و در برابر خوردگی در اثر شرایط محیطی، مقاومت خوبی دارند.
فاصله مناسب: جهت جلوگیری از انتشار آلودگی فاضلاب، لوله‌های آب شرب بایستی از لوله‌های فاضلاب فاصله داشته باشند. اندازه این فاصله توسط استانداردها و اصول لوله کشی فاضلاب تعیین می‌گردد.

استانداردها و مقررات

رعایت استانداردها و مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای سیستم لوله ‌کشی فاضلاب ضروری است. عدم رعایت این استانداردها می‌تواند موجب کاهش کارایی لوله کشی ساختمان شده یا این که موجب نشت آب، فرسودگی لوله‌ها در کوتاه مدت، انتشار آلودگی و سایر مشکلات گردد. برخی از مهم ترین استانداردها و مقررات در لوله کشی فاضلاب شامل موارد زیر هستند.

رعایت ابعاد و قطر استاندارد لوله‌های فاضلاب برای هر ساختمان
نصب صحیح و ایمن اتصالات و تجهیزات مطابق مقررات
رعایت اصول ایمنی و بهداشتی در دفع فاضلاب

نگهداری و تعمیرات

نگهداری مناسب از لوله کشی فاضلاب و تعمیرات به موقع و اصولی، می‌تواند طول عمر و کارایی این سیستم را افزایش داده و از بروز مشکلات آب و فاضلاب در ساختمان جلوگیری کند. نگهداری و تعمیرات لوله کشی فاضلاب، سه اصل مهم و اساسی دارد که به صورت کلی شامل موارد زیر هستند.

سرویس دوره‌ای لوله‌های فاضلاب و اتصالات
استفاده از مواد شیمیایی مناسب جهت پاکسازی لوله‌های فاضلاب
عیب یابی و تعمیرات به موقع لوله‌های فاضلاب جهت جلوگیری از بروز انسداد و سایر مشکلات

اجزای مختلف لوله کشی فاضلاب

لوله کشی فاضلاب شامل 4 جزء مهم و ضروری است که بهتر است با آنها آشنا باشید.

لوله‌های فاضلاب

لوله‌های فاضلاب آب مصرفی و جریان فاضلاب خروجی از ساختمان را به سمت چاه‌های اصلی فاضلاب انتقال می‌دهند و شامل دو نوع لوله افقی و عمودی هستند. این لوله‌ها با جمع آوری، انتقال و دفع فاضلاب، یکی از اجزای اصلی سیستم فاضلاب ساختمان به شمار می‌روند و جنس آنها در کارایی و طول عمرشان، تاثیر مستقیم دارد. لوله‌های فاضلاب آب مصرفی و جریان فاضلاب خروجی از ساختمان را به سمت چاه‌های اصلی فاضلاب انتقال می‌دهند و شامل دو نوع لوله افقی و عمودی هستند. این لوله‌ها با جمع آوری، انتقال و دفع فاضلاب، یکی از اجزای اصلی سیستم فاضلاب ساختمان به شمار می‌روند و جنس آنها در کارایی و طول عمرشان، تاثیر مستقیم دارد. لوله‌کشی فاضلاب و اتصال انشعاب فاضلاب به اگو شهری دو بخش مکمل از یک سیستم دفع فاضلاب هستند. لوله‌کشی فاضلاب وظیفه انتقال فاضلاب از مبدا (سرویس‌های بهداشتی، آشپزخانه و غیره) تا خروجی ساختمان را بر عهده دارد، و اتصال به اگو شهری مرحله نهایی این مسیر است که فاضلاب خروجی را به شبکه جمع‌آوری فاضلاب شهری منتقل می‌کند. در واقع، اگر لوله‌کشی داخلی به‌درستی انجام نشود، حتی با وجود اتصال مناسب به اگو شهری، سیستم دفع فاضلاب عملکرد مطلوبی نخواهد داشت.

لوله‌های هواکش

لوله‌های هواکش یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم لوله کشی فاضلاب هستند که در تامین تهویه مناسب برای سیستم‌های فاضلاب کاربرد دارند و به عملکرد صحیح و ایمن این سیستم کمک می‌کنند. لوله‌های هواکش معمولا از جنس PVC، ABS یا چدن ساخته شده و مقاومت بالایی در برابر خوردگی و تغییرات دما دارند. قطر لوله‌های هواکش معمولا هم اندازه یا بزرگتر از لوله‌های فاضلاب است تا توانایی تامین تهویه مناسب را داشته باشد. در طراحی لوله‌های هواکش نباید از زوایای تند و اتصالات غیرضروری استفاده کرد تا جریان هوا به راحتی برقرار باشد. نگهداری صحیح از لوله‌های هواکش جهت حفظ عملکرد سیستم فاضلاب ضروری است. این لوله‌ها باید به طور مرتب جهت بررسی عدم انسداد و عملکرد صحیح چک شوند و زباله‌های تجمع یافته در آنها خارج شده و به خوبی تمیز شوند تا تهویه مناسب سیستم فاضلاب را فراهم کنند.

سیفون

سیفون فاضلاب به عنوان یکی از اجزای مهم در لوله کشی فاضلاب، وظیفه جلوگیری از انتشار بوی نامطبوع و حفظ بهداشت محیط را دارد. سیفون‌ها معمولا به حالت منحنی یا U شکل طراحی می‌شوند تا مقداری آب در خود نگهدارند و از آن به عنوان مانعی جهت جلوگیری از ورود بوی نامطبوع به داخل ساختمان استفاده کنند. در این صورت وقتی فاضلاب از لوله عبور می‌کند، آب درون سیفون به سمت پایین می‌رود و پس از تخلیه فاضلاب، دوباره به حالت اولیه خود برمی‌گردد. انواع سیفون‌ها شامل سیفون‌های ساده، عمیق و اتوماتیک هستند که به جلوگیری از انتشار بوی نامطبوع، حفظ بهداشت و سلامت ساکنان ساختمان و کاهش خطرات ناشی از آلودگی فاضلاب، کمک می‌کنند. برای جلوگیری از مسدودی لوله ها و پیشگیری از نیاز به لوله باز کن در آینده در نصب سیفون‌ها بایستی اصول استاندارد و نکات ایمنی را رعایت کرد و با استفاده از اتصالات مناسب و متریال باکیفیت، از بروز انسداد و نشتی جلوگیری نمود.

لوله اصلی

لوله اصلی فاضلاب که در پایین‌ترین بخش ساختمان قرار می‌گیرد، وظیفه جمع‌آوری و انتقال فاضلاب از تمامی لوله‌های فرعی به سمت سیستم‌های تصفیه فاضلاب یا نقاط دفع نهایی را بر عهده دارد. این لوله معمولا از جنس PVC ساخته شده که در لوله کشی سیستم‌های فاضلاب خانگی رواج دارد و در برابر خوردگی و آسیب‌های محیطی بسیار مقاوم است. قطر مناسب لوله اصلی بر اساس حجم فاضلاب تولیدی ساختمان و تعداد واحدهای متصل به سیستم فاضلاب انتخاب می‌شود و معمولا بین 4 تا 6 اینچ است. این لوله بایستی شیب مناسب حدود 1 الی 2 درصد داشته باشد، تا بتواند به خوبی جریان فاضلاب را انتقال دهد و از بروز مشکلاتی مانند انسداد جلوگیری شود. نصب صحیح لوله اصلی، رعایت استانداردها، توجه به نکات ایمنی و استفاده از تجهیزات و اتصالات باکیفیت و درجه یک، موجب بهبود عملکرد و افزایش طول عمر لوله اصلی فاضلاب شده و بروز مشکلات دردسرساز در آینده جلوگیری می‌کند.

لوله کشی فاضلاب ساختمان

لوله کشی فاضلاب ساختمان باید مطابق اصول استاندارد پیش برود و نیاز به یک سری پیش نیازها دارد. یکی از مهم‌ترین پیش نیازها در لوله کشی فاضلاب، انتخاب نوع لوله‌ها از لحاظ جنس، قطر و اندازه است. انتخاب این لوله‌ها توسط افراد متخصص با بررسی شرایط محیطی، تعداد ساکنان ساختمان، نوع فاضلاب و سایر عوامل موثر، انجام می‌شود. به طور کلی، لوله‌های فاضلاب را باید با توجه به اصول زیر تهیه کرد.

انتخاب جنس لوله

جنس لوله‌های فاضلاب معمولا از PVC (پلی‌وینیل کلراید)، CPVC (پلی‌وینیل کلراید کلرینه شده)، لوله‌های چدنی، لوله‌های پلی‌اتیلن (PE) و لوله‌های بتنی است که بر اساس موارد زیر انتخاب می‌شوند.

میزان فاضلاب خروجی از ساختمان
فشار جریان فاضلاب
نوع فاضلاب (خانگی، صنعتی، بهداشتی)
شرایط محیطی مانند میزان رطوبت، تغییرات دما و غیره
سهولت نصب و نگهداری

انتخاب اندازه لوله کشی فاضلاب ساختمان

انتخاب اندازه لوله کشی فاضلاب ساختمان به دلیل تاثیر مستقیم آن بر کارایی سیستم فاضلاب، جلوگیری از انسداد و حفظ بهداشت، از اهمیت بالایی برخوردار است. اندازه لوله‌های فاضلاب باید استاندارد باشند و بر اساس تعداد واحدها، نوع فاضلاب و میزان آن انتخاب شوند. قطر لوله‌های فاضلاب بر اساس نوع کاربری آنها متفاوت است و شامل موارد زیر می‌شود:

قطر لوله‌های افقی (تخلیه) برای فاضلاب خانگی معمولا بین 2 تا 4 اینچ است.
قطر لوله‌های عمودی (هواکش) می‌تواند 2 اینچ یا بیشتر باشد.
قطر لوله‌های اصلی فاضلاب برای ساختمان‌های مسکونی معمولا بین 4 تا 6 اینچ بوده و برای ساختمان‌های بزرگتر یا فاضلاب‌های صنعتی، بیشتر در نظر گرفته می‌شود.

اصطکاک موجود در طول لوله فاضلاب

اصطکاک زیاد در لوله فاضلاب، سرعت جریان فاضلاب را کاهش می‌دهد و می‌تواند موجب بروز مشکلاتی در این سیستم شود. به همین منظور، کارشناسان توصیه می‌کنند که از لوله‌های بزرگتر برای لوله کشی فاضلاب استفاده شود تا اصطکاک در طول لوله کاهش یابد.

قیمت لوله کشی فاضلاب

هزینه لوله کشی فاضلاب، یکی از دغدغه‌های اصلی مشتریان به شمار می‌رود که با توجه به نوسانات بازار، این دغدغه به خوبی قابل درک است. قیمت لوله کشی فاضلاب به عوامل مختلفی بستگی دارد که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

اندازه لوله‌ها
نوع فاضلاب (خانگی، صنعتی، عفونی)
میزان مصالح و تجهیزات لازم جهت لوله کشی ساختمان
نوع و جنس لوله به کار رفته
نوع و کیفیت اتصالات لوله کشی
روش لوله کشی فاضلاب
دستمزد متخصصان و کارگران

خدمات لوله کشی فاضلاب کمک کار

متخصصان کمک کار، کلیه خدمات لوله کشی فاضلاب را با بالاترین کیفیت و مناسب‌ترین هزینه ارائه می‌دهند. این خدمات به شرح زیر هستند.

نصب و تعمیر لوله‌های فاضلاب
بازسازی سیستم‌های فاضلاب
تشخیص نشتی و انسداد
پاکسازی و لایروبی لوله‌ها
نصب سیفون و لوله‌های هواکش
نصب و تعمیر پمپ‌های فاضلاب
نصب سیستم‌های تصفیه فاضلاب
خدمات اضطراری فاضلاب

مزایای استفاده از خدمات لوله کشی فاضلاب کمک کار

امکان آشنایی با بهترین متخصصان و لوله‌کش‌های فاضلاب در تهران و کلان شهرها
امکان مقایسه متخصصان بر اساس سوابق کاری، امتیازات و نظرات مشتریان
امکان مقایسه هزینه خدمات لوله کشی فاضلاب توسط هر تکنسین
استفاده از بهترین اتصالات و تجهیزات در لوله کشی فاضلاب
امکان پرداخت هزینه به صندوق امن کمک کار و واریز به حساب تکنسین پس از پایان پروژه
هزینه منصفانه و مقرون به صرفه خدمات لوله کشی فاضلاب در کمک کار

مراحل لوله ‌کشی ‌فاضلاب؛ از طراحی تا اجرا

لوله کشی فاضلاب فرایندی پیچیده و حساس است که به دقت، برنامه‌ریزی و اجرای حرفه‌ای نیاز دارد. هر مرحله از این فرایند باید به طور دقیق و با رعایت اصول مهندسی انجام می‌شود تا سیستم فاضلاب به درستی عمل کند. این مراحل شامل طراحی، نصب، آزمایش و نگهداری است که در هر کدام از این مراحل باید تجهیزات و روش‌های استاندارد مورد استفاده قرار بگیرند. در ادامه به مهم‌ترین مراحل لوله کشی فاضلاب را به ترتیب بررسی می‌کنیم.

طراحی سیستم لوله کشی فاضلاب؛ آغاز یک پروژه حرفه‌ای

اولین و مهم‌ترین مرحله در فرایند لوله کشی فاضلاب، طراحی صحیح و دقیق سیستم است. در این مرحله باید مشخص شود که سیستم فاضلاب به کجا هدایت شود. طراحی باید مطابق با استانداردهای مهندسی بوده و ظرفیت سیستم نیز توانایی مدیریت میزان فاضلاب تولیدی ساختمان را داشته باشد. همچنین در طراحی باید به مشکلاتی مانند شیب مناسب لوله‌ها، اندازه لوله‌ها و محل اتصالات توجه کنید.

نصب لوله‌های فاضلاب؛ اجرایی کردن طرح

پس از طراحی نوبت به مرحله نصب لوله‌ها می‌رسد. در این مرحله لوله‌های فاضلاب با توجه به طرح ارائه‌شده در مکان‌های مناسب نصب می‌شوند. استفاده از مواد باکیفیت و مقاوم برای لوله‌ها ضروری است تا لوله‌ها در معرض آسیب‌هایی مثل نشتی قرار نگیرند.

آزمایش سیستم لوله کشی؛ اطمینان از عملکرد صحیح

بعد از نصب لوله‌ها، باید آزمایش سیستم‌ فاضلاب‌ در دستور کار باشد. این آزمایش‌ها شامل بررسی نشتی‌ها، انسدادها و عملکرد لوله‌ها در انتقال فاضلاب هستند. در صورت مشاهده هر گونه مشکل، باید سریعا نسبت به رفع آن‌ها اقدام شود.

نگهداری و تعمیرات سیستم لوله کشی فاضلاب؛ طول عمر بیشتر، هزینه کمتر

پس از نصب و اجرای سیستم لوله کشی فاضلاب، به نگهداری و تعمیرات دوره‌ای برای حفظ عملکرد بهینه سیستم نیاز است. این نگهداری‌ها شامل بررسی لوله‌ها و اتصالات برای جلوگیری از نشت، گرفتگی‌ها و سایر مشکلات هستند. همچنین در صورت نیاز باید تعمیرات و تعویض لوله‌ها و اتصالات صورت بگیرد آسیب‌های احتمالی شما را تهدید نکنند. لوله کشی صحیح فاضلاب علاوه بر جلوگیری از هزینه‌های آینده، به شما این امکان را می‌دهد تا در زمان انجام مواردی مانند نصب توالت فرنگی به شکل ساده‌تر و در زمان کمتر این کار را انجام بدید.

نکات مهم در نگهداری از سیستم فاضلاب

نگهداری صحیح از سیستم فاضلاب از مهم‌ترین اقدامات برای جلوگیری از مشکلات و خرابی‌های احتمالی است که هزینه‌های زیادی را به همراه دارد. با انجام اقدامات ساده و پیگیری به‌موقع، می‌توان عمر مفید سیستم فاضلاب را افزایش داد و از بروز مشکلات جدی جلوگیری کرد. مهم‌ترین نکات در نگهداری از سیستم لوله کشی فاضلاب عبارت‌اند از:

بازبینی دوره‌ای لوله‌ها: بررسی منظم لوله‌ها برای شناسایی ترک‌ها یا گرفتگی‌ها به شما کمک می‌کند تا مشکلات کوچک را قبل از تبدیل شدن به مسائل بزرگ‌تر شناسایی کنید
پاک‌سازی منظم لوله‌ها: لوله‌ها باید برای جلوگیری از انباشت آلودگی و چربی تمیز شوند. استفاده از مواد شوینده مخصوص و روش‌های طبیعی برای پاک‌سازی در این موضوع مفید است
پرهیز از ریختن مواد غیر قابل تجزیه: چربی، روغن، دستمال کاغذی و دیگر اشیای غیر قابل تجزیه باید از سیستم فاضلاب دور نگه داشته شوند تا انسداد صورت نگیرد
بازرسی سیستم‌های لوله کشی در فصول سرد: در فصول سرد سال، لوله‌ها ممکن است یخ بزنند. بررسی لوله‌ها و استفاده از پوشش‌های مناسب از ترکیدگی لوله‌ها جلوگیری می‌کند
نصب فیلتر و سیستم‌های پیش‌گیرانه: استفاده از فیلترهای مخصوص برای جلوگیری از ورود مواد زائد به داخل سیستم فاضلاب مانع از گرفتگی و آسیب به لوله‌ها می‌شود

نمونه‌کار‌های لوله کشی فاضلاب